Waarom zou Rutte naar Rio de Janeiro moeten? Nee... niet voor een welverdiende vakantie. Sterker nog, er is geen tijd te verliezen, hij moet hard aan de slag! Nederland is namelijk niet het enige land in crisis. Wereldwijd staat de economie, de voedselproductie en het klimaat onder grote druk. Daarom komen in Juni 2012 alle landen van de wereld bij elkaar in Rio de Janeiro om deze wereldwijde crisis aan te pakken. De VN conferentie Rio+20 zal gaan over hoe we met z’n allen ook in de toekomst kunnen genieten van de prachtige planeet aarde. Op deze conferentie zullen belangrijke beslissingen genomen worden, maar onze eigen Minister President Mark Rutte is nog niet van plan er heen te gaan. Plan Nederland en de Werkgroep Jong en Duurzaam van NJR vinden dat Nederland op het hoogste niveau vertegenwoordigd moet worden op deze conferentie. Daarom motiveren we hem om naar Rio te gaan met redenen van Nederlandse jongeren. Doe ook mee, ga snel naar deze link (www.mtl-cec.org/dusruttenaarrio), motiveer Rutte met jouw reden en maak kans op een Roetz-Bike! #DusRuttenaarRio!

Mijn eerste VN-bijeenkomst ben ik letterlijk en figuurlijk ingefietst: een dag van tevoren hebben mijn collega-jongerenvertegenwoordiger Liset Meddens en ik via via kunnen regelen er namens de jongeren bij te zijn & ik kon gewoon op de fiets (en in de trein) stappen om er te komen, in plaats van met het vliegtuig naar een locatie zoals Rio de Janeiro. Namens de Major Group for Children & Youth (alle jongeren in de wereld) naar de UN-Rio+20 Business & Industry Consultation with Government & Civil Society. Quite some responsibility…

Onderweg naar het World Forum in Den Haag bleek ik gelukkig niet de enige jongere te zijn die ervan op de hoogte is en die vindt dat het tijd is voor actie in de taxi. Vlak voor de deur een groep Greenpeace-jongeren (incl. een studiegenootje van mij, de twintigjarige Marloes, superleuk) die hun standpunt uitdroegen, inclusief het fameuze Christus-standbeeld uit Rio. “Twintigers willen groene VN-top Rio+20”. Na twee duimen op te hebben gestoken, haastte ik me snel naar binnen, waar de inside scoop van start ging. Registratie, beveiligingspoortjes, paspoortcontrole: all inclusive.

Zoals verwacht, alleen maar oude mannen in donkergrijze pakken. En allerlei hoge piefen. In de plenaire zaal gingen wij als jongeren zichtbaar vooraan zitten. Zo zat ik recht achter de Eurocommissaris voor het Milieu – Janez Potočnik. Eigenlijk gewoon heel bizar. Deze geweldige man zat diezelfde middag nog in de Tweede Kamer, waar hij onder andere te maken moest krijgen met een aantal van onze kinderachtige politici. Wat mij betreft: plaatsvervangende schaamte. Ze moesten eens weten wat deze man allemaal doet, en waar hij bijvoorbeeld diezelfde morgen over stond te praten. Ook heeft Potočnik daar het belang aangegeven van Europese regeringsleiders om naar de Rio+20 conferentie te gaan. #DusRuttenaarRio!

Het viel op dat er alleen maar mannelijke (bijna) vijftigplussers aan het woord kwamen (in totaal was er één vrouw), waaronder bijvoorbeeld de UN Secretary General for Economic and Social Affairs. Quite some people. Maar toen kwam het moment. Vragen uit de zaal! Yes, yes, yes – een ingang. En ik wilde hun ook een ingang bieden. Daarom besloot ik – na wat heen en weer gefluister met collegaatje naast me – mijn handen hoog in de lucht te steken. Ook Ruud Lubbers kwam aan het woord, en benoemde de Earth Summit in 1992 in Rio, waar hij ook bij was geweest. Uiteindelijk zei Yvo de Boer (voormalig hoofd UNFCCC) dat “the lady in the beautiful red jacket” de laatste vraag zou krijgen. YES! Mijn rode jasje tussen de saaie grijze onopvallende pakken had gewerkt. Maar toen kwam het er ook echt op aan. Namens de jonge generatie nam ik het woord en vertelde dat ik in 1992 niet bij de Earth Summit ben geweest, zoals de heer Lubbers, maar dat ik in dat jaar op de aarde ben gezet. Dat ik nu wil aangeven vanuit de jongeren dat wij dit willen, dat wij naar die groene economie, groene groei en duurzame toekomst willen. En dat we dat met ze samen willen doen. Samen met bedrijven zorgen voor goede groene banen, en goed duurzaam onderwijs om ons daarop voor te bereiden. Dat maakte gelukkig de gewenste indruk, waardoor het duidelijk was dat ook de jongeren aanwezig waren, en hun een ingang hadden geboden, waar vervolgens flink gebruik van werd gemaakt.

De rest van de dag kregen we inderdaad talloze reacties, waaronder een enthousiaste mevrouw die me tijdens de uitgebreide (niet-vegetarische! tenzij je ernaar vroeg) driegangenlunch van tafel haalde en met een directeur uit India, iemand van het ministerie en een jongedame van een duurzame entrepreneursbewegeging bij elkaar zette waar een slim plan voor een nieuwe duurzame onderneming uit voortvloeide. That’s how we roll. Aan tafel zaten we met mensen uit allerlei landen, met interessante verhalen en ervaringen. En voor zover we de aanwezigen gesproken hebben, allen met de boodschap dat het de normaalste zaak van de wereld is dat de Nederlandse Minister-President Mark Rutte naar Rio+20 moet. Na afloop stapte nog de zogenaamde Directeur Duurzaamheid van de overheid naar ons toe (Directeur van het Ministerie van Infrastructuur & Milieu), die ons ook wel interessant vond, en die ochtend toevallig met staatssectretaris Joop Atsma had lopen sms’en over de afspraak die wij de dag erop hadden met Minister van Onderwijs Marja van Bijsterveldt. Helaas was deze gecanceld, maar hij vond het juist enorm leuk want was nog nergens van op de hoogte, en wilde graag hierop inzetten met ons, dus is het binnenkort tijd voor een koffiedate.

Al die indrukken… en dat alleen al op dag 1 van 2. Nog in verstandsverbijstering van alles wat die dag over ons heen was gegaan, gingen we rustig naar huis om in de trein slimme plannetjes te smeden. Omdat er nog wel meer op de to do-list staat kwam van slapen helaas ook niet veel, dus moest het deze dagen op 3 uur slaap doen, aangezien de trein de volgende ochtend weer om 7.30 vertrok. En nu wordt het pas echt leuk.

Zelf was ik al bij een sessie op de conferentie, maar mijn collegaatje had de trein gemist en was dus later. Ook de tram had geen fijne aansluiting, dus ze besloot toch gewoon de OV-fiets te nemen. Altijd leuk om via het Binnenhof richting Scheveningen te fietsen, dus dat is dan ook wat ze deed. Maar toen gebeurde het. Fietsend over het plein stapt opeens onze Minister-President Mark Rutte op zijn fietsie, heeft oogcontact met Liset, en ze groeten elkaar zomaar. Vervolgens fietste Rutte de hele tijd (heel erg langzaaam) achter haar, natuurlijk op weg naar het Catshuis, ondertussen met Stef Blok naast zich. Liset wist niet heel goed wat te doen, maar gelukkig kreeg ze toen de kans in haar schoot geworpen. Bij een kruising met veel autoverkeer moesten ze wachten. Liset tikt Rutte aan en vraagt hem of ze hem even iets mag vragen. Hij zegt nee, want is druk aan het overleggen. Maar uiteindelijk stonden ze daar toch te wachten. Dus hij draait zich nogmaals om en zegt: Wat wilde je dan vragen? Liset legt uit dat jongeren hem motiveren om naar de duurzaamheidsconferentie Rio+20 te gaan…. maar dat was al te veel. Hij had geen tijd, te druk, nu even andere dingen aan zijn hoofd. Helaas. Maar hij weet het, hij weet het.

Lees verder...

Ralien Bekkers (20), student Future Planet Studies aan de Universiteit van Amsterdam, is door Nederlandse jongerenorganisaties gekozen als de nieuwe Jongerenvertegenwoordiger Duurzame Ontwikkeling. De komende twee jaar gaat Ralien op zoek naar meningen en ideeën van jongeren en deze bespreekt ze vervolgens met onder andere beleidsmakers, nationaal en internationaal. De verkiezing is georganiseerd door NJR.

“Ik zit nu in de zevende hemel”, aldus een dolblije Ralien. “Ik wil met al mijn passie en gedrevenheid meer duurzaamheid in de maatschappij brengen. Het is onze toekomst, daar moeten we voor gaan. Ik wil weten wat er speelt bij jongeren en daarmee een krachtige stem laten horen aan de tafel bij beleidmakers.”

De komende twee jaar laat Ralien de stem van Nederlandse jongeren horen op internationale vergaderingen over duurzame ontwikkeling, zoals de Commission on Sustainable Development van de Verenigde Naties en de duurzaamheidsconferentie in Rio de Janeiro. Dit doet ze samen met huidige jongerenvertegenwoordiger Liset Meddens (25). Beiden zullen ministers toespreken, onderhandelen over verdragen maar vooral heel veel praten met andere jongeren.

‘Duurzame ontwikkeling is de toekomst,’ stelde Ralien al voor haar verkiezing. ‘Het is de enige manier waarop we verder kunnen en dit kunnen we alleen met elkaar bereiken. Ik wil een duidelijk geluid vanuit de jongeren laten horen en graag een brug slaan tussen de huidige generaties. Niet alleen naar de politiek maar ook naar het bedrijfsleven.’

Jongerenvertegenwoordigers zijn de schakel tussen jongeren en (politieke) instanties. Ze gaan op zoek naar de ideeën van jongeren en bespreken deze met onder andere ministers en de Verenigde Naties. NJR begeleidt en adviseert jongerenvertegenwoordigers zodat zij de stem van Nederlandse jongeren kunnen laten horen.

‘Practice what you preach’ is een belangrijk uitgangspunt voor duurzaamheidadepten. In het kader van dit eeuwenoude motto committeren de leden van werkgroep jong&duurzaam zich daarom elke drie weken aan een duurzame challenge. In deze column zal iets dieper worden ingegaan op het hoe en waarom van deze uitdagingen. Voor sommigen zal dit wellicht een steuntje in de rug betekenen, maar het hoofddoel zal zijn een leuke of originele insteek te geven in een vaak complex debat waar dikwijls over en weer wordt gesmeten met losse feiten, maar waar de echte duiding hiervan vaak ontbreekt.

De komende drie weken staat de volgende uitdaging centraal: binnen een straal van tien kilometer stappen wij niet meer in de auto, tram of bus, maar pakken we de fiets. Het is een van de bekendste en meest voor de hand liggende acties om je eigen milieu-impact te verkleinen. Door een beroep te doen op onze eigen mensenkracht blijven fossiele brandstoffen onaangetast. De voordelen die hieruit voortkomen zijn alom bekend en hoeven hier niet herhaald te worden. Toch blijkt ook bij deze uitdaging de realiteit complexer dan in eerste instantie wellicht gedacht.

Een onderzoek van Coley uit 2001 laat zien dat de energie-efficiency van vervoer op mensenkracht vaak wordt overschat. Ook wij verbruiken energie, en dit is onlosmakelijk gekoppeld aan de productie, distributie en bereiding van eten, de energiebron van mensenkracht. Onderzoek heeft bijvoorbeeld aangetoond dat het energie-efficiënter is om de lift te nemen, dan om de trap op te lopen.

Higgins (2005) haalt deze argumentatie echter simpel onderuit. Pas wanneer wij extra zouden moeten gaan eten omdat we nu massaal de fiets pakken klopt de redenering van Coley. Westerse bevolkingen krijgen doorgaans juist te veel energie binnen, wat wordt opgeslagen in vet. De verbranding van dit vet is een prima en aantoonbaar milieuvriendelijke bron van energie.

Toch is hier de kous nog niet mee af. Ulrich (2006) sluit zich aan bij Higgins en onderschrijft dat fietsen leidt tot milieuvoordelen. Echter, zijn onderzoek toont aan dat deze milieuvoordelen voor een groot deel zullen wegvallen door een lastig neveneffect: mensen die meer bewegen, leven langer. En mensen die langer leven, verbruiken meer energie. Dus wanneer automobilisten – doorgaans niet de meest actieve bevolkingsgroep – meer zullen gaan fietsen, leidt dit tot een gezondere bevolking die langer leeft. Geen goed nieuws in een wereld die toch al wordt geteisterd door overbevolking, aldus Ulrich. In zijn conclusie voegt hij daar nog aan toe dat de elektrische scooter of auto dezelfde milieuvoordelen kan bieden, zónder dat de levensduur wordt verlengd. Een uitkomst waar iedereen vrede mee kan hebben?

Voor mij toont deze discussie maar weer eens aan dat er in een complex debat vaak behoefte is aan meer dan alleen de feiten. Feiten hebben duiding nodig, een verhaal. Het ene verhaal gaat als volgt: het is dankzij allerlei indirecte effecten efficiënter om olie uit de grond te boren in een land hier ver vandaan, dit vervolgens te verbranden zodat wij lekker zittend en radioluisterend een ongezond leven kunnen leiden – hoe korter hoe beter. Het andere verhaal laat zien dat door een beroep te doen op ons eigen lichaam, we niet alleen onze directe milieudruk verlagen, maar ook nog eens een gezonder en langer leven leiden.

Zoals bij zoveel duurzaamheiddilemma’s gaat het hier niet zozeer over de feitelijke milieu-impact van je daden. Deze lijkt elke keer weer toch lastig vast te stellen. Het gaat erom wat voor persoon je wilt zijn en in wat voor wereld je wilt leven. Hierin zijn genoeg lastige dilemma’s te vinden. Gaan we negen miljard monden voeden door middel van globalisering en technologische verbetering, of moeten we juist een stap terug doen naar meer lokale en extensieve voedselproductie? Is laboratoriumvlees ethisch om onze milieudruk te verlichten, of moeten we simpelweg veganist worden?

Zo zijn er nog vele stellingen waar geen eenduidig antwoord voor bestaat. Gelukkig zijn er ook een aantal onderwerpen waar het niet moeilijk is om stelling te nemen: laat die auto, bus of tram voor wat hij is en pak lekker die fiets, het is lente!

Dankzij de inspanning van vele #dusRuttenaarRio teamleaden is Rutte ondertussen al een paar stappen dichter bij Rio. Of hij dat zelf weet is de vraag, maar de rest van Nederland komt al wel steeds meer van onze campagne te weten. Hoe we daar voor zorgen? Onze actie op veertien februari is er een mooi voorbeeld van!

 Groene Valentijn

Op veertien februari zijn we met zes #dusRuttenaarRio teamleden afgereisd naar ‘die mooie stad achter de duinen’: Den Haag. Wat we gingen doen was dan ook geheel in de geest van Valentijnsdag. Het had alles te maken met liefde. En Mark Rutte. Verliefd op Mark Rutte waren we echter niet. We waren, en zijn, tot over onze oren verliefd op de planeet. Een planeet die mede door onze minister-president gered moet gaan worden, in juni, op de duurzaamheidconferentie Rio+20.

Helaas schijnt Mark Rutte deze liefde tot op heden niet met ons te delen. Vandaar dat we hebben besloten hem een duwtje in de goede richting te geven, op Valentijnsdag waarop hij tevens zijn 45^ste verjaardag vierde. Met cadeaus, in de vorm van een stapel boodschappen van jongeren die hem naar Rio sturen en een taart, hebben we hem duidelijk proberen te maken dat wij bestaan, en dat wij willen dat hij naar Rio+20 gaat.

Wij zijn de dag begonnen door naar de VVD-fractie in Den Haag te gaan. Daar hebben we een stapel kaarten voor hem achtergelaten. Een VVD-medewerkster, die duidelijk dacht dat we tot de groupies van Mark Rutte behoorden, verzekerde ons dat de kaarten bij hem terecht zouden komen.

Zeker konden we hier natuurlijk niet van zijn. Daarom hadden we vooraf al besloten Mark Rutte op twee fronten ‘aan te vallen’. Het ministerie van Algemene Zaken was hier al over geïnformeerd, en op het Binnenhof werd dan ook vol smart op onze komst gewacht. En dus gingen we met het pronkjuweeltje van de dag op weg naar het Nederlandse politieke centrum.

Onze heerlijke home-made taart mét boodschap konden we afleveren bij de postkamer van het Binnenhof. Ook daar werden we ervan verzekerd dat hij Mark Rutte zou bereiken. Of de minister-president op dat moment ook aanwezig was? Absoluut niet, volgens de medewerker in de postkamer.

En dus stonden we een paar seconden later weer buiten. Waar tot onze grote verbazing plotseling Mark Rutte langs kwam lopen. Als een paar verliefde tienermeisjes zijn wij gillend achter hem aan gerend om hem duidelijk te maken dat er een heerlijke taart op hem wachtte, maar helaas. Hij had geen tijd.

Een beetje teleurgesteld dropen we af  richting de publiekstribune van de Tweede Kamer. Die zat vol, maar we waren gelukkig wel net op tijd in de andere zaal om op het tv-scherm Mark Rutte de Tweede Kamer te zien verlaten na een vurig debat over de actuele populistische PVV perikelen om hun aandachtstekort, en virtuele zetel verlies, te compenseren. De publiekstribune stroomde daarna ook gedeeltelijk leeg, wat erin resulteerde dat we de rest van het vragenuurtje en de Regeling der Werkzaamheden wel live konden volgen. Gelukkig maar, want er stond iets geweldigs te gebeuren!

Tijdens de Regeling der Werkzaamheden werd door Esther Ouwehand, tweede kamer lid voor Partij voor de Dieren, voorgesteld om Mark Rutte te vragen of hij van plan is naar Rio+20 te gaan. Ook wij, als duurzame jongeren, werden in dit voorstel expliciet benoemd met onze campagne. Het verzoek ontving steun vanuit de meerderheid van de Tweede Kamer, wat zowel inhoudt dat Mark Rutte nu schriftelijk gaat reageren op het verzoek van PvdD als dat het onderwerp nu ook politiek aandacht heeft. Kortom; een geslaagde dag!

 Kaarten

Ondertussen gaat het ook met het verzamelen van boodschappen erg goed! We hebben er al een paar honderd verzameld, maar dit is bij lange na niet genoeg. Ons doel is om over een paar maanden duizenden kaarten aan Mark Rutte te overhandigen. Hier kunnen wij jou hulp bij gebruiken, en vandaar de volgende oproep:

Verspreid onze kaarten, website, facebook, twitter en alles dat met #dusRuttenaarRio te maken heeft zo veel mogelijk in je netwerk. Alleen op die manier zal het ons lukken jongeren met onze boodschap te bereiken, en zo Rutte naar Rio te sturen!

2011 was het jaar van de Arabische lente. Inwoners van Arabische landen wisten zelf hun toekomst te veranderen door in opstand te komen tegen hun regering. Ze hebben bewezen dat het volk macht heeft. Meer macht dan de regering, zolang mensen maar voor een doel gaan waar ze echt in geloven.

 Ondanks het feit dat ik het in Nederland prima naar mijn zin heb, moet er hier een hoop veranderen. Niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld moeten dingen anders. Ik wil namelijk een toekomst kunnen garanderen. Niet alleen voor mezelf, ook voor mijn toekomstige kleinkinderen en voor alle 7 miljard inwoners die op deze aardbol rondlopen. Op dit moment hebben we namelijk geen toekomst. De olie raakt op, en een goed alternatief is er nog niet. De wereldbevolking groeit, en nog niemand heeft een oplossing voor het dreigende voedselprobleem bedacht.

 Gelukkig heb ik een paar lotgenoten gevonden die de wereld ook een toekomst willen geven. Een duurzame toekomst. Samen hebben we een team gevormd en realiseren we een fantastisch plan: #DusRuttenaarRio.

 In juni vindt in Rio de Janeiro een duurzaamheidsconferentie plaats, Rio+20. Op dit moment gaat daar geen enkele Nederlander heen die wat te zeggen heeft. Niemand die Nederland voorop zal doen lopen op het gebied van duurzaamheid, en niemand die ons een toekomst kan garanderen. Daarom willen wij dat er iemand heen gaat die wat te zeggen heeft en beslissingen kan nemen. En wie is daar nou beter voor geschikt dan onze eigen minister-president Mark Rutte?

 Laten we een voorbeeld nemen aan de Arabische lente. Laten we vergeten dat we nuchtere Nederlanders zijn die denken dat ze niets te zeggen hebben. Laten we wel wat zeggen, en opstaan met onze boodschap aan Mark. Hem vertellen dat wij een toekomst willen, een toekomst die hij kan garanderen. Laten we hem naar Rio sturen, en zo een duurzame lente starten. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd.

 Hoe? Dat hebben wij alvast heel makkelijk voor je gemaakt. Het enige wat je hoeft te doen is naar www.dusruttenaarrio.nl gaan en daar je boodschap aan Mark Rutte achter laten, waarin je hem vertelt waarom hij naar Rio moet. Wij zorgen ervoor dat alle boodschappen bij hem terecht komen, en dat hij in juni gaat doen waar hij minister-president voor is: beslissingen nemen die ons en de rest van de wereld ten goede komen. Nederland: kies nu voor een duurzame toekomst, #DusRuttenaarRio!

We hoefden maar te knipperen met onze ogen en het was alweer voorbij. Twee en een halve week rennen, praten, presenteren, filmen, overtuigen, luisteren, schrijven en soms ook nog eten, slapen en hier en daar een biertje pakken. En dat ook nog eens in een stad in Zuid Afrika waar het nog nooit zoveel geregend had als die twee weken: Durban. 

Het is onmogelijk om samen te vatten wat er allemaal is gebeurd en wat we hebben beleefd, maar we proberen het toch te doen. Eerst even de belangrijkste uitkomsten van de conferentie op een rijtje:

* Het Kyoto protocol (verdrag dat ontwikkelde landen verplicht tot het reduceren van broeikasgassen tussen 2008 en 2012) is verlengd tot 2017 óf 2020.

* Landen hebben afgesproken dat er in 2015 uiterlijk een nieuw verdrag moet komen wat vervolgens in 2020 in werking gaat (soort plaatsvervanger Kyoto).

* Dat nieuwe verdrag moet toepasbaar zijn op alle landen. Met andere woorden: iedereen moet meedoen, niet alleen ontwikkelde landen.

* Het Green Climate Fund is gelanceerd. Het is een fonds waar landen in kunnen storten en van waaruit klimaatprojecten gefinancierd kunnen worden.

* Volgend jaar wordt er verder vergaderd in Qatar

Vooral het derde punt is wat ons betreft baanbrekend. Natuurlijk is het zo dat landen nu hebben afgesproken dat ze iets gaan afspreken. Dat zegt nog niks. Maar het is wel een signaal dat alle landen willen en gaan meedoen. Dat is nog zelden eerder vertoond in internationale verdragen waar ook het verdelingsvraagstuk (wie betaalt en wie krijgt) een rol speelt. 

Wat hebben we dan zelf gedaan die twee weken? We hebben voor de klimaattop 3 doelen samengesteld, en we kunnen toch wel zeggen dat we tevreden mogen zijn. We wilden inhoudelijk een verschil maken, en hebben dat onder andere gedaan door als enige jongeren onder de aandacht te brengen in de onderhandelingstekst. We wilden tevens een beetje inzichtelijk maken hoe zo’n top eruit ziet en wat wij daar doen. Met 5 radio interviews, een tiental krantenartikelen (waaronder Trouw en de Telegraaf), 3 persberichten die tientallen websites hebben gehaald, 8 zelfgemaakte grappige/informatieve filmpjes, en vele contacten via Facebook en Twitter hebben we gedaan wat we konden. En we wilden onze eigen beleidsmakers spreken en hen aansporen tot ambitie en actie. Bij Europarlementariër Bas Eickhout is dat nauwelijks nodig, maar we hebben wel heel nuttig met hem en Europese jongeren over het stimuleren van de EU gepraat. Bij onze eigen milieu Staatssecretaris Joop Atsma is dat meer nodig, maar ook hem hebben we aangespoord door hem bereid te krijgen met 29 jongerenorganisaties en onderwijs Minister van Bijsterveldt  om tafel te gaan om te praten over onderwijs voor duurzame ontwikkeling. Last but not least hebben we een unieke samenwerking gehad met de Nederlandse delegatie, en in het speciaal delegatieleider Maas Goote.

Kortom het was een drukke tijd! Maar ook nu zitten we niet stil met twee gastcollege’s op Universiteit Utrecht, een debat op de Vrije Universiteit, twee klimaatdebatten op middelbare scholen, een discussieavond met de Jonge Socialisten, een Model United Nations, en twee hogescholen die graag willen weten wat er is gebeurd op de top.  

- Jongerenvertegenwoordigers duurzame ontwikkeling naar de VN, Gabe en Liset - 

Maandag, 28 november 2011, is in Durban (Zuid-Afrika) de 17e VN-klimaatconferentie begonnen. Een ver-van-m'n-bed-show? Niet voor Jong & Duurzaam - een deel van hen is er momenteel zelfs fysiek aanwezig.

En niet voor 33 slimme basisschoolkinderen, die maandag bij elkaar kwamen in Den Haag om hun zelfbedachte klimaatoplossingen te presenteren. Op het ministerie van Infrastructuur en Milieu hielden zij voor de 4e keer hun eigen Kinderklimaattop.

Uiteraard mocht Jong & Duurzaam daarbij ook niet ontbreken! Esmee en ik maakten als groepsbegeleiders de spannende dag mee. Ook waren onze jongerenvertegenwoordigers Gabe van Wijk en Liset Meddens een beetje van de partij. Via een live verbinding op Skype legden ze de kinderen uit wat ze daar op de grote-mensentop aan het doen waren. De kinderen op hun beurt verklapten hen al een paar van hun ideeën: trappers onder de schooltafeltjes om het digibord mee aan te drijven, gratis papier voor wie een boom naast een papierfabriek plant... Gabe en Liset vonden ze prachtig en beloofden alle ideeën mee te nemen naar de top.

In vijf groepjes - de Boswachters, de Denkers, de Uitvinders, de Spaarders en Sporters kozen de kinderen hun beste idee, dat ze vervolgens presenteerden aan de jury (bestaande uit Anna Schoenmakers van Het Klimaatverbond, Hugo von Meijenfeldt van I&M en onze J&D coördinator Ralien Bekkers). Van een zonnehoes om je mobieltje op te laden tot een grote CO2-opzuigende machines langs de snelweg en het slopen van leegstaande kantoorpanden om er bomen voor in de plaats te zetten - de meest creatieve  en innovatieve dingen kwamen voorbij. Ook het door staatssecretaris Henk Bleker gecancelde plan om natuurgebieden met elkaar te verbinden (de EHS) werd door de kinderen hernieuwd aangedragen.” Maar het idee van de Boswachters: "leren is niet zuur als je les krijgt in de natuur!" vond de jury toch het meest inspirerend en bovendien praktisch uitvoerbaar. "Dit kunnen we bij wijze van spreken morgen al invoeren", aldus Von Meijenfeldt, die beloofde het door te zullen geven aan staatsecretaris Joop Atsma. Hopelijk blijft het niet “bij wijze van spreken”...!

Innovatief? Dat misschien niet: NME-organisaties (en ik zelf bovendien in mijn scriptie) pleiten al jaren voor dit idee. Maar dat het nu vanuit de kinderen zelf kwam, was wel heel bijzonder. Dat ze zélf aangaven het belangrijk te vinden om te leren hoe je met de natuur omgaat en ervoor zorgt, omdat ze het belangrijk vinden dat de natuur beschermd wordt. Daarnaast was het uniek om te horen hóe kinderen dan het liefst natuur- en milieueducatie krijgen: "op een leuke manier, niet een saaie les over energie, maar echt het bos in", aldus de 11-jarige Baukje. De Boswachters hadden precies bedacht hoe zo'n les er dan uitziet: eerst krijgen ze in de klas theorieles, bijvoorbeeld over verschillende boomsoorten. Daarna willen ze hun kennis in de praktijk brengen door de natuur zelf te gaan onderzoeken – welke boom is dit? Na afloop willen ze dan zelfs nog een verslagje schrijven (of een spel doen) "om te reflecteren" op hun opgedane ervaringen. Een didactisch zeer verantwoord lesplan, dat kan ik als onderwijskundige verzekeren!

Hugo von Meijenfeldt reikte hen daarom een Gouden Voetstap uit, en het boek van Mr. Finney voor hun hele klas. Maar van de kinderen, die 50.501 basisschoolleerlingen in 105 verschillende gemeenten vertegenwoordigden, kreeg hij zelf ook een mooi cadeau uitgereikt: maar liefst 454.509 Groene Voetstappen! Ze hadden die verzameld door een week lang zoveel mogelijk lopend en fietsend naar school te gaan, in plaats van zich met de auto te laten brengen. Voor elke heen of terugreis kregen ze één Groene Voetstap. Met het gigantische aantal wat de kinderen verzamelden, kun je 11,2 keer de wereld rond lopen - of naar de maan en een stukje terug.

De klimaatgezant van de regering zal alle Groene Voetstappen meenemen naar Durban, waar deze en andere Green Footprints van Europese kinderen worden aangeboden aan de voorzitter van de VN Klimaatconferentie (Christina Figueres). En onze JV'ers hebben weer een prachtig bewijs erbij om in Durban te tonen dat jongeren zelf een groene toekomst willen!

De IDFA is al afgelopen woensdag weer begonnen! Dit is een documentairefestival in Amsterdam, die duurt tot 27 november. Rond de driehonderd documentaires van verscheidene onderwerpen worden vertoond, op allerlei plekken in de stad. Nu heeft niet iedereen de tijd om alle driehonderd documentaires door te nemen en te kijken naar de beschikbaarheid. Hieronder een lijstje met het leidende thema ‘milieuproblematiek’. Er zijn al een aantal documentaires afgevallen omdat zij of al uitverkocht waren of niet meer draaiden. Maar wees niet getreurd, de onderstaande werken draaien allemaal nog wel! Voor het gehele overzicht en/of meer informatie: www.idfa.nlIDFA | Publiek | International Documentary Film Festival Amsterdam

Bad Weather, over het eiland Banishanta vol met arme prostituees, vlak bij Bangladesh, die wordt geteisterd met de gevolgen van klimaatsveranderingen. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=259A477B-150B-42FD-8C1E-137F503AA5AE

Bhopali, gaat over een lekkage van een Carbide fabriek in 1984 in India, de gevolgen zijn nog duidelijk zichtbaar in het getroffen gebied. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=A61DF9E0-258A-4F5B-81D5-62DD15F3CEDE

The Big Fix, gaat over een persoonlijke beleving van de gevolgen van de olieramp in de Golf van Mexico, in 2010. Het heeft een positieve boodschap en stimuleert ‘eigen actie’. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=1215AAE1-EE3E-4CAC-943E-ED0438B05DFA

Bitter Seeds, gaat over genetische gemanipuleerde zaden in de katoenindustrie, wat leidt tot grotere problemen in plaats van voordelen, waardoor vele Indiase katoenboeren zelfmoord plegen. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=4F0DD106-373B-47C6-87DA-12A21265A3B4

Cape Spin : An American Power Struggle, gaat over het verzet tegen het eerste grote buitengaatse windmolenpark in een rijk vakantiegebied. Het gaat steeds minder over het project en meer om de machtsstrijd. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=0AA3B921-3439-4D4A-B97A-D7EFE38C25B4

Confessions of an Eco-Terrorist, gaat over een filmmaker die dertig jaar lang heeft gevochten tegen walvisjagers, zeehondenkillers en visstropers samen met Greenpeace oprichter Paul Watson. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=6D09521E-AC9F-4A00-A46C-241126B0C194

Empire of Dust, gaat over de Chinezen die in Congo neerstrijken en de infrastructuur voor eigen economie verbeteren en de onmogelijke cultuur- en taal barrieres. http://idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=A15EE1FA-4FA4-4C18-8655-826FDD28D64D

The Hungry Tide, gaat over een vrouw die zich inzet voor de bewustwording van de consequenties van klimaatsveranderingen. Ze woont in Kiribati, wat waarschijnlijk als eerste onder water komt de staan door klimaatsveranderingen. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=C032C36A-E4C4-4ECA-8B4F-87198A1AE16A

LoveMEATender, gaat over de gevolgen van de geïndustrialiseerde vleesindustrie voor mens, dier en aarde. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=815D08F9-6FE2-45C4-821D-950B1E97B0CC

Nuclear savage, gaat over de huidige weerzinwekkende situatie op de Marshalleilanden (US) waar in de jaren 50 een groot aantal kernproeven hebben plaatsgevonden voor de Koude Oorlog. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=40847A8A-DF33-4D00-9F0C-EE19C3A9DFB3

Peak, gaat over hoe de huidige toeristenindustrie de wintersportrecreatie mogelijk maakt, ondanks klimaatsveranderingen en smelten van de Glestjers. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=B5D534A1-173A-4402-BE06-A4D98FB57213

Red Forest Hotel, gaat over Chineze boeren die land moeten afstaan voor Eucalyptusbossen voor de pulp- en papierindustrie in Finland en geeft inzicht in de nieuwe ‘groene politiek’ in een geglobaliseerde economie. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=2533FF77-8E91-476F-844A-2CA3554D638F

Surviving Progress, gaat over vooruitgang in brede zin. Het behandelt de voetafdruk, technologische ontwikkeling, groei van de wereldbevolking en consumering. Cultuurcritici, filosofen en wetenschappers behandelen al deze aspecten. http://www.idfa.nl/nl/tags/IDFA2011.aspx?id=DF59C7A9-2585-4F50-8615-BAF4805DB1A0

Op 29 september 2011 was het dan zover. De grote milieugoeroe en oud vice-president Al Gore was in Nederland en gaf een symposium in het Martini Plaza in Groningen. Om deze lezing bij te kunnen wonen, waren de kosten 300 euro. Maar op een speciale manier was het mogelijk gemaakt voor Jong & Duurzaam (mede dankzij het Ministerie van EL&I) om het symposium toch bij te kunnen wonen. We namen plaats op de eerste rang in een enorme zaal, waar studenten, geïnteresseerden, ministers en andere prominente mensen zaten. 

Het begon met een leuke inleiding door Wubbo Ockels. Toen kwam Al Gore op en begon zijn anderhalf uur durende toespraak. Al Gore bracht geen verrassende feiten naar buiten, maar was zeer imponerend door zijn charisma. Ook schetste hij mooie inlevingssituaties en speelde in op je eigen gevoel en emotie. Zo bracht hij het milieuprobleem als een moraalkwestie in plaats van de wetenschappelijke benadering die vaak wordt gegeven. Al Gore had geen flitsende powerpoint of ander beeldmateriaal, maar zijn uitstraling had een vasthoudende werking en bracht energie over. Vervolgens ging Al Gore nog een half uur in op vragen uit het publiek, om hierna door te vliegen naar Denemarken om diezelfde middag daar een volgende toespraak te houden. 

Voor ons stond een heerlijke netwerklunch (vooral bedoeld voor bedrijfsdeelnemers) op het programma, waar we als actieve duurzame jongeren hebben kunnen praten met Maurits Groen, Wubbo Ockels en Jolande Sap.

Hierna was een brainstormsessie gepland over promotie van de tuinbouwsector in Nederland. Iedereen van verschillende opleidingen ging met elkaar in discussie, wat soms leidde tot nieuwe inzichten.

Al met al was het geweldig om bij de toespraak van Al Gore te zijn en deze dag te volgen in het Martini Plaza: het was waanzinnig inspirerend.

Afgelopen maandag was het 10 oktober, misschien klinkt dat niet heel bijzonder maar dat was het wel! Op deze dag werden we massaal opgeroepen door 10:10 om na te denken over ons energieverbruik door de slogan #Watdoejijuit? Door het hele land werden acties georganiseerd, van radio 2 DJ Sander de Heer tot aan gemeentes en de politiek werd er aandacht aan de actie om gezamenlijk ons energieverbruik te verlagen besteed . 

Een van mijn eerste associaties met de slogan #Watdoejijuit? was om eerlijk te zijn toch het uittrekken van kleding, zeker ook na het striptease idee in het promotiefilmpje van 10:10 gezien te hebben. Nu leek mij dat zelf toch wel bijzonder koud op deze herfstachtige maandag maar het idee dat duurzaamheid in het kader van #Watdoejijuit? best spannend mag zijn resulteerde in ‘Diner in the Dark’ op de zolder van NJR. 

Georganiseerd voor medewerkers van NJR, geïnteresseerden en de NJR werkgroep Jong en Duurzaam hebben wij afgelopen maandag een culinair drie-gangen diner gehad in het stikdonker. Geen idee wie je buren zijn, niet kunnen zien wat je eet, of waar je je precies bevindt in de ruimte. Een diner experience zonder gebruik van elektriciteit met plantaardig voedsel (veganistisch) voor het optimale #Watdoejijuit? resultaat.

Viva las vegas verzorgde de catering voor het 10:10 diner door veganistisch te koken met zo min mogelijk stroomverbruik. Met Japanse sushi, veel seizoengroenten en 80% van het eten biologisch hebben zij voor een ware culinaire verassing gezorgd. Na de uitdaging in het donker met de wasabi (te veel is echt niet aan te raden) en het inschenken van wijn te hebben overleefd resulteerde dit alles in een zeer gezellige avond (mede dankzij die goedgevulde glazen), die werd besloten met het uitzenden van de intrigerende documentaire Home.

Op 10 oktober organiseert NJR samen met de werkgroep Jong & Duurzaam in het teken van 10:10 The Energy Challenge een wel heel speciaal etentje: Dinner in the Dark. Er zal worden gekookt en gegeten in het pikdonker! Dit om aandacht te vragen voor het energieprobleem en natuurlijk ook voor een unieke zintuiglijke ervaring.

"NJR probeert als nationale jongerenorganisatie een voorloper te zijn op het gebied van duurzaamheid, al is er nog een lange weg te gaan", vertelt bestuurslid Duurzame Ontwikkeling Veerle Vrindts. Met Dinner in the Dark willen we onze medewerkers, bestuursleden en vrijwilligers uitdagen net dat stapje extra te zetten in het besparen van energie. Verder is het ook een gezellige manier om elkaar in het donker beter te leren kennen tijdens een duurzame maaltijd.”

Op het menu staan seizoensgroenten van de biologische markt, een bewuste keuze. “Wij vinden het belangrijk om ons in te zetten voor een duurzame wereld. Wekelijks komen we met onze werkgroepleden samen om in het teken van energiebesparing en andere duurzame thema’s creatieve acties uit te denken en informatie uit te wisselen”, aldus Jong & Duurzaam coördinator Ralien Bekkers. “We hebben nog niet eerder een Dinner in the Dark georganiseerd, maar denk dat we zulke dingen zeker vaker zullen organiseren. Ook na 10 oktober is energiebesparing noodzakelijk!”

Na het dessert zal er een documentaire getoond worden met een inconvenient, maar positief eco-stimulerend verhaal over energieverbruik. Waarna de avond bij kaarslicht zal worden voortgezet...

Speel je wel eens bordspelletjes met je huisgenoten, knal je wel eens online je vrienden uit elkaar terwijl ze op een ruimtemissie zijn of ben je met je sportclub de tegenstander aan het uitdagen? Dan vind je het vast leuk om ook te leren door spel en competitie. Serious gaming wordt dat ook wel genoemd. Werkgroep Jong & Duurzaam probeerde het uit bij Perspectivity.

Waarom is het nog niet zo gemakkelijk om een stabiele, duurzame economie te bouwen? Hoe kun je het maximale uit een economie halen zonder dat je daarin te ver doorschiet? Hoe handig is regelgeving hierbij? En hoe moet je omgaan met concurrerende bedrijven, landen of de rest van de wereld, zodat jij de touwtjes in handen houdt? Welke keuzes heb je?

Dit is zo'n beetje wat je op je bord krijgt in de Perspectivity Game. Bij dit bijzondere bordspel, dat je met een groep medestudenten speelt onder leiding van een spelbegeleider, strijd je met elkaar om de meeste punten. Die krijg je door een economie te runnen. Korte- of langetermijn- investeringen? Zoek het maar uit! Het gaat net als in de echte wereld.

Perspectivity is een netwerkorganisatie die sinds 2007 bestaat. De leden van het netwerk zijn geboeid door het verbeteren van de wereld en zetten zich vrijwillig in om het netwerk uit te breiden. Sinds de oprichting van het netwerk is de Perspectivity Game al op veel plaatsen gespeeld zoals op de London School of Economics, bij Shell, Berenschot, FMO, Instituut Clingendael en de Universiteit van Amsterdam. Ook komt er steeds meer interesse uit het buitenland, onder meer uit Vietnam en India.

Met de Perspectivity Game wil de organisatie laten zien dat de wereld beter maken absoluut mogelijk is, maar dit erg lastig kan zijn door de manier waarop we nu samenwerken. Duurzaamheid is volgens Perspectivity een fundamenteel, maar moeilijk vraagstuk. Het is een collectief probleem, waar we met z'n allen verantwoordelijk voor zijn en oplossingen voor moeten verzinnen. Dit maakt besluitvorming hierbij bijzonder complex. We zijn nu echter op het punt dat we belangrijke beslissingen moeten nemen over de koers die we opvaren met onze planeet.

Perspectivity gelooft dat de huidige sociale complexe problemen met nieuwe technieken kunnen worden opgelost, in plaats van op de ouderwetse manier door te gaan. Ook dit wordt duidelijk bij het spelen van de Game, waarbij verschillende strategieën kunnen worden uitgeprobeerd.

Volgens spelleider Pieter van den Wall Bake zijn de reacties op het spel eigenlijk altijd positief: “Deelnemers hebben het gevoel écht iets geleerd te hebben.” Hij is er dan ook van overtuigd dat studenten van allerlei verschillende achtergronden er veel aan kunnen hebben. “Omdat het duurzaamheidsvraagstuk multidisciplinair is. Duurzaamheid wordt anno 2011 bijna in elke studie wel besproken. Ik vind het mooi als studenten zich voor dit uitdagende vraagstuk interesseren.“

Een spelsessie aanvragen kan via info@perspectivity.org. Aan de hand van het verzoek zal Perspectivity een sessie plannen, voorbereiden en uitvoeren. Voor meer info kijk op www.perspectivity.org.

Vrouwen en meisjes moeten 4 uur per dag met hout en koeienstront op hun rug lopen om voldoende energie bij elkaar te verzamelen om te kunnen koken. Zo'n 85% van de bevolking heeft geen toegang tot elektriciteit. Dat is wat me verteld werd over Ethiopië voordat ik op 11 juni die kant op ging. Relativerend als ik ben, ging ik er van uit dat dit enigszins overdreven zou zijn. 

Nu heb ik met eigen ogen kunnen zien dat het in werkelijkheid nog iets erger is. De vrouwen en meisjes lopen inderdaad altijd met grote bossen hout en zakken stront op hun rug rond. Daarnaast lopen ze niet op een trotoir met stevige schoenen, maar over steile berghellingen op blote voeten. En inderdaad heeft maar iets meer als 1 op de 10 mensen toegang elektriciteit, maar de mensen die stroom hebben kunnen er zelden op vertrouwen dat deze ook daadwerkelijk beschikbaar is. Erg vaak valt de stroom uit of is de spanning niet hoog genoeg.

En laat ik nou precies naar Ethiopië gegaan zijn om hier oplossingen voor aan te dragen. Als er één ding is dat in Ethiopië meer dan voldoende beschikbaar is, is het zonneschijn. Er zijn weinig landen waar de zon meer en intenser schijnt als in dit land: gemiddeld zo'n 2km boven zeeniveau, midden in de tropen en landklimaat. Voor degene die enigszins bekend zijn met de terminologie: er is een jaarlijkse zonne-instraling van zo'n 2200 kWh/m² (kilowattuur per vierkante meter) beschikbaar.
De overgrote merendeel van de bevolking is boer en woont ver weg van enig elektriciteitsnetwerk. Het land is voor een groot gedeelte ontbost. Op hout koken word dus steeds lastiger. 
Als we het voor elkaar kunnen krijgen dat mensen op zonne-energie kunnen koken en met een zonnepaneel aan elektriciteit kunnen komen, zal men in eens een geweldige ontwikkeling doormaken. Daarom had ik op 11 juni mijn bagage vol spiegels, zonnepaneeltjes en LED-lampen. 

De eerste week in Ethiopië bracht ik in de hoofdstad Addis Ababa door. Hier nam ik deel aan een workshop van de ontwikkelingsorganisatie Plan over 'Climate Change and Disaster Risk Reduction' (klimaatverandering en ramp preventie). Hier leerde ik onder andere dat veel Afrikanen niet bezig zijn met klimaatverandering te verkomen, maar vooral om zich er op aan te passen. De gevolgen zijn er namelijk al erg goed zichtbaar. Wat mij betreft is voorkomen altijd beter als genezen, maar sommige dingen kunnen helaas niet meer voorkomen worden.

Na de eerste week maakten we een twee daagse reis van 700km naar Lalibela, een dorp in het noorden van Ethiopië. De reis was prachtig en verschrikkelijk. Omdat Ethiopië het enigste land in Afrika is dat nooit echt gekoloniseerd is geweest, is de cultuur nog erg authentiek. Een cultuurhistoricus zou zich hier als in de hemel voelen. 
Wanneer ik echter mijn natuurbeheerderspet op zette werd ik minder enthousiast, het land is reeds in een ecologische woestijn veranderd. Tijdens de twee daagse reis zijn we geen enkel bos tegengekomen. De meeste bomen die er staan zijn eucalyptusbomen. De natuurwaarde van eucalyptusbomen is letterlijk nul. De bladeren van de boom zijn zo giftig dat er maar één dier ter wereld is dat deze kan eten: de koalabeer uit Australië, een dier met minuscule hersens, zodat het de weinige energie dat het uit de giftige bladeren kan onttrekken niet verspild aan denken. 
Verder onttrekt de eucalyptus erg veel water uit de grond en veroorzaakt en versterkt hierdoor droogtes. 
Toen we langs de weg naar Lalibela wat gingen eten, stond een vrouw binnen enjera's, een soort van pannekoeken te bakken. Ik ging binnen een kijkje nemen. Ondanks dat de dame een efficiënt kookfornuis gebruikte, stond het binnen vol met rook. Ik begon mijn longen uit mijn lijf te hoesten en mijn ogen begonnen te tranen. Het bleek dat de vrouw eucalyptus takken, inclusief de verse bladeren aan het verstoken was. Daarom heb ben ik maar snel weer naar buiten gegaan, weg van de giftige dampen. 

Uiteindelijk kwamen we aan in Lalibela. Hier was het mijn taak om mensen te trainen in de productie van de Fortune Cooker, een apparaat dat we geschikt willen maken om de locale gerechten (als enjera) mee op zonne-energie te bereiden. Ik kreeg een groep van 10 houtbewerkers toegewezen. Na twee weken hard werken en de groep de Nederlandse termen: 'Van fouten kun je leren' en 'Meten is weten' te hebben bijgebracht, waren er 3 Fortune Cookers klaar. Daarop gingen we naar het projectdorp waar de cookers geïntroduceerd werden. De mensen waren er erg blij mee en stelde goede vragen. 
Omdat één van de doelen was om zo veel mogelijk lokaal beschikbare materialen te gebruiken, hebben we de pannen zwart gemaakt met schoolbordverf. Deze verf was echter niet bestand tegen de hoge temperaturen die in de Fortune Cooker bereikt werden en smolt tijdens de presentatie. Hiervan hebben we geleerd dat we de volgende keer een speciale verf mee moeten nemen die voor dit soort doeleinden is geproduceerd.

Anderhalve week eerder waren de zonnepanelen en LED-lampen al naar het dorp gebracht. Deze sets worden Pico PV systemen genoemd. Het is ook mogelijk om er mobiele telefoons mee op te laden. Drie gezinnen hadden nu voor het eerst in hun leven licht. Zonder enige aansporing hebben de mensen een grote bijeenkomst georganiseerd om deze prachtige technologische ontwikkeling te delen met de buren. Daarom wilde nu iedereen wel zo'n Pico PV Systeem. 
Omdat de mensen nog helemaal geen stroom gebruikten hebben ze niet veel nodig. Een zonnepaneeltje van 20cm bij 20cm is al groot genoeg voor het opladen van een mobieltje en om 's nachts een LED-lamp te laten branden. Vooral ook omdat beiden én de batterij op gelijkstroom werken en er hierdoor geen omzettingsverliezen zijn (zie vorig blog).

Wordt vervolgd!

Ps: Voor de Twitteraars; volg me op www.twitter.com/@sunnysimons

Blote dames promoten zonne-warmte installaties. 
Gratis bier en hotdogs, een rodeostier en kans op prijzen als een Mini-cooper en een weekendje New York, zonder dat echt duidelijk wordt wat er te koop is.
Yingli, één van de grootste (Chinese) zonne-colector pruducenten ter wereld, is sponsor van het WK voetbal in 2014 en toont de wereldcup. 
Zonne-energie is hot! Dit werd me meer dan duidelijk tijdens de grootste zonne-energie bijeenkomst ter wereld in München genaamd Intersolar.

Een term die vaak langs kwam was AC/DC. Dit heeft echter niet veel met de Australische Hardock-/popband te maken. Behalve dat de zus van twee van de bandleden deze naam van een huishoudelijk apparaat heeft afgekeken. Hier stond AC/DC (Alternating Current/Direct Current) op wat staat voor gelijkstroom/wisselstroom, twee verschillende vormen van elektriciteit. In de meeste huishoudelijke apparaten moet de wisselstroom uit het stopcontact namelijk omgezet worden in gelijkstroom. 
Het verband met zonne-energie is redelijk eenvoudig: met PV (Fotovoltaïsche) zonnepanelen wordt gelijkstroom opgewekt. Elektriciteitscentrales die draaien fossiele brandstoffen leveren wisselstroom. Daarom is ons complete elektriciteitsnetwerk gebaseerd op wisselstroom. AC/DC omzetting door transformatoren kost energie. Daarom verbaasde het me, dat het overgrote merendeel van de 2200 bedrijven in München zich focussen op grootschalige energieproductie voor het terugleveren aan het (AC) elektriciteitsnetwerk. Een zonnepaneel heeft namelijk een efficiëntie van zo’n 15%. Als hier nog twee keer het verlies van omzetting (+/- 2 keer 30%) van af gaat, blijft er niet veel over. 

De mensen die technisch gezien het gemakkelijkst de overstap naar het gebruik van gelijkstroom van zonne-energie (zonder omzettingsverlies) kunnen maken, zijn de 2 miljard mensen in ontwikkelingslanden die nog geen (betrouwbare) toegang hebben tot elektriciteit. Het probleem hierbij is dat de bedrijven die dergelijke producten kunnen leveren, deze doelgroep niet zien als ‘bankable’, een andere term die vaak langs kwam in München. Aan deze arme sloebers valt dus simpelweg niet voldoende te verdienen, aldus de heersende visie. 

Ik hoop dat we in de komende tijd een model kunnen ontwikkelen, waarmee mensen door het gebruik van zonne-energie om te koken brandstofkosten kunnen besparen. Het bespaarde geld via microfinanciering investeren in de Fortune Cooker, inclusief een kleinschalige PV, DC elektriciteitsvoorziening voor een lamp en een mobieltje, lijkt mij wel ‘bankable’! Momenteel bevind ik me in Ethiopië voor het opstarten van een pilotproject om gebruik van de Fortune Cooker hier te testen. Vandaag zijn we bij het ministerie van energie en water geweest en hier was men erg enthousiast over de mogelijkheden.

Op 6 mei jongstleden was het dan eindelijk zover. Het eerste uitje gepland door de Commissie Duurzame Activiteiten ging van start bij The New Motion op de Keizersgracht in Amsterdam.

Popelend en vol ongeduld stonden we voor het gebouw op een paar laatkomers te wachten. Eenmaal binnengekomen verwelkomde Stijn Otten ons. De voormalige coördinator van de werkgroep is nu deskundige op het gebied van elektrische voertuigen.

Toen de groep zo goed als compleet was, begonnen we aan een workshop waarin we meer te weten kwamen over de paaltjes met stopcontacten die op steeds meer parkeerplaatsen te spotten zijn.

Zo kwamen wij erachter dat er momenteel ± 1000 elektrische auto’s in Nederland in gebruik zijn tegenover de meer dan 7 miljoen auto’s die op brandstof rondrijden. In 2020 wordt verwacht dat dit aantal gestegen zal zijn naar een magere 140.000. Dit aantal hadden we toch echt wel hoger ingeschat, dus keken we samen met Stijn naar de drempels, maar vooral ook naar de voordelen bij het aanschaffen van een elektrische auto.

Na de workshop daalden we af naar de kelder waar we drie auto’s, waarvan twee in een stopcontact, aantroffen. Een glimmend rode Lotus Elise, een Nissan Leaf en de auto waar we al weken naar hadden uitgekeken, de Tesla Roadster! Na de nodige “oeh’s” en “ah’s” werd de Tesla naar buiten gereden en maakten we allemaal een ritje over de grachten. Met het zonnige weer kon het dak naar beneden en daar ging ie! De Tesla kan binnen 3,7 seconden naar 100 km/uur sprinten en dat was goed te merken. Hoe snel de auto ging weet ik niet, maar snel en comfortabel was het zeker!

Als iedereen op aarde zou consumeren als een Europeaan hebben we 4 planeten nodig met dezelfde eigenschappen en omvang. Voor een planeet vol Amerikanen hebben we er vijf nodig. Dit wetende onderhandelen 192 landen deze twee weken over manieren om onze productie en consumptie duurzamer te maken. Je zou zeggen: ‘Met de gevolgen van de Westerse productie en consumptie in het achterhoofd, en wetende dat er een hoop ontwikkelingslanden de Westerse normen van ontwikkeld zijn willen overnemen, gaan we dat eens ambitieus aanpakken!’ 

En ja hoor daar gingen we! Europa begon de woorden ‘we need’ overal in de tekst te vervangen met ‘we decide’ en Zwiterland deed daar een schepje bovenop door alle ‘should’s’ uit de tekst te willen halen. 

“We zouden eigenlijk toch wel een beetje actie nodig hebben om te zorgen dat we binnen de ecologische grenzen van onze aarde blijven en ervoor te zorgen dat menselijk welzijn verbetert”, werd: “We besluiten nu eindelijk eens actie te ondernemen om ervoor te zorgen dat er in 2050 9 miljard mensen fatsoenlijk op deze aardkloot kunnen leven.” 

Wij stonden te juichen als jongeren! Eindelijk leek er daadkracht aanwezig en een sterke wil om ook daadwerkelijk iets te gaan doen. 

We gingen iets minder ambitieus verder. “We willen graag het woord ‘baan’ vervangen door het woord ‘werk’, zei de VS. Ook ging men uitzoeken wat dat ‘decides’ nou werkelijk betekent gezien het internationaal recht.

Wij als jongeren dragen echter ook ons steentje bij aan dit gewoordneuk door de woorden ‘informele educatie’ te laten veranderen door ‘non-formele educatie’. En eigenlijk heeft elk land, of elke landengroep wel zo zijn eigen kleine opmerkingen over de tekst. Dat vertraagt de onderhandelingen enorm, maar het is wel noodzakelijk, aangezien er natuurlijk wel een ambitieuze en duidelijke tekst moet liggen.

Mijn klomp brak echter toen er 20 minuten werd onderhandeld over het woord ‘strenghten’. De zin was: Developed countries should strenghten, enz… De VS vond het niet echt passen in de tekst. Na verschillende variaties te hebben geprobeerd werd dan toch voor het woord ‘support’ gekozen. Mijn kennis van Engels en internationaal recht reikt niet ver genoeg om te zeggen wat voor betekenis deze verandering heeft, maar mijn gevoel zegt dat het geen rampen heeft voorkomen.

Men verwacht dat de onderhandelingen op dit tempo tot diep in de nacht gaan doorlopen de komende week bij de commissie voor duurzame ontwikkeling hier in New York. Maar goed, zoals bij elke vrijpartij geeft een aandachtig en uitgebreid voorspel een mooi hoogtepunt, dus wij gaan met alle moed de tweede week tegemoet! En reken maar dat we de VN-kerk niet verlaten voordat er gezongen is!

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van NJR op 30 maart 2011 vond er een spannende strijd plaats tussen twee geweldige dames. Liset Meddens en Hilde Zevenbergen streven naar de titel VN Jongerenvertegenwoordiger Duurzame Ontwikkeling voor 2011-2013. Niet alleen een mooie titel waar je mond van volraakt, maar inhoudelijk ook een fantastische functie. Na een korte speech van beide kandidaten volgde een spannende stemming door de 18 aanwezige lidorganisaties van NJR. Uiteindelijk kwam het verlossende woord: Liset Meddens had de meeste stemmen.

Omdat het eerst geen meerderheid was, moest nogmaals gestemd worden. Toen was het geheel duidelijk: Liset Meddens is de nieuwe Jongerenvertegenwoordiger! Zij zal nu samen met Gabe van Wijk de stem van de Nederlandse jeugd vertegenwoordigen op allerlei plaatsen ter wereld, maar ook in Nederland. Meer over de taken als Jongerenvertegenwoordiger is te vinden onder Naar de VN. Liset is de opvolger van de bijzondere en zeer waardevolle Michaela Hogenboom, die zich de afgelopen jaren vol energie en passie heeft ingezet. Wij zijn als werkgroep ontzettend trots op Michaela en wensen haar het allerbeste toe! We hebben met volle teugen genoten van de samenwerking. Michaela, bedankt! Liset, van harte welkom!

Onlangs was ik samen met vele andere vrijwilligers van Jong & Duurzaam een handje aan het helpen bij onze duurzame partners op de Huishoudbeurs. Nooit gedacht dat ik me hier ooit eens zou bevinden. Het was nog erger dan ik had verwacht.

Gelukkig – zoals ik al aangaf met het woordje ‘duurzaam’ – was ik hier wel met een goede reden. Dit jaar was er namelijk voor het eerst een Groen Paviljoen, temidden van de extreme en overbodige overconsumptie. Ik voelde me hier helemaal op mijn plaats en heel erg gelukkig. Het feit dat duurzaamheid zelfs op deze plaats tevoorschijn komt, toont toch wel aan hoe common knowlegde het tegenwoordig is. Een ontzettend interessante doelgroep, die we op een bepaalde manier bij de duurzame ontwikkeling moeten weten te betrekken. Ook een grote doelgroep, werkelijk absurd als je erbij stilstaat. Vrouwen, vriendinnen, families. Moeders, dochters, meegesleurde vaders…

Maar ook passeerden zij allemaal ons duurzame gedeelte. Geweldig om te zien dat duurzaamheid al zo’n breed begrip is, een enorme beweging. Biologische, lokale groenten, vers van de dichtstbijzijnde boer. Duurzame, groene, hernieuwbare energie. Afvalscheiding, verwerking en recycling in de meest onverwachte maar werkelijk briljante producten. Leuke mensen die laten zien dat alles ecofabolous kan. In mijn ogen slechts een minimale reflectie van de duurzame revolutie die zich voordoet. Zoveel innovatie, energie en passie.

Toch werd ik weer even wakker geschud toen ik door de andere hallen liep. Iedereen sjouwend met volgepropte boodschappenkarretjes, misleidende verkopers die bezoekers onnodige en onduurzame troep aanpraatten, oplettende en gefrustreerde blikken, op zoek naar gratis producten.. Wat een nachtmerrie. En even voor de duidelijkheid: NIETS IS GRATIS! Mensen worden verblind door hebzucht en willen alleen maar meer, meer, meer. Hebben, hebben, hebben. Maar hoeveel gelukkiger word je daar nou door? Frustraties raak je duidelijk niet kwijt. Er is nog een lange weg te gaan om deze duurzame revolutie overal door te voeren. Maar er is al verbazingwekkend veel (LED-)licht in de duisternis!

Meer lezen? Zie Ralien’s blog: Samen Verduurzamen

Zo’n 370 miljoen jaar geleden scheen de zon op een tropisch regenwoud. Dit regenwoud leek totaal niet op wat wij gewend zijn. Bloemen bestonden nog niet en bomen begonnen net het licht te zien. De planten die gretig zonne-energie opnamen en dit samen met water en CO2 omzette in koolstofverbindingen, waren varens. Dit gebeurde op grote schaal en in de loop van miljoenen jaren zijn er dikke lagen veen ontstaan. Deze veenlagen zijn dieper en dieper onder de grond terecht gekomen. Onder hoge temperaturen en druk is een proces op gang gekomen dat inkoling wordt genoemd. En daardoor hebben wij nu toegang tot elektriciteit.

De kolencentrale die we in Nijmegen bezochten, heeft een potentieel vermogen van 600 megawatt. Daarmee zouden we 100 000 000 LED-lampen kunnen laten branden. Het is een mooi idee dat we licht dat 370 miljoen jaar geleden de aarde bereikte weer kunt laten stralen.
Hoe doen we dat? In de 30 jaar oude elektriciteitscentrale van Electrabel worden steenkolen tot stof vermalen. Zo gaat de verbranding efficiënter en sneller. Dan wordt de stof in een grote oven geblazen. Hier worden temperaturen van meer als 1000 graden bereikt. Met deze warmte-energie wordt water verdampt. De druk van de waterdamp drijft een generator aan. Een soort van dynamo zet bewegingsenergie om in elektriciteit. De waterdamp met een temperatuur van 550 graden wordt afgekoeld zodat het weer kan worden hergebruikt (het water is steriel, dus erg duur).

Simpelweg wordt er dus een stoommachine (zoals James Watt deze in 1780 uitvond) gebruikt om stroom op te wekken via een grote dynamo. Dit is niet erg efficiënt: Iets meer als 1/3e van de energie die vrij komt uit de kolen, komt uiteindelijk als elektriciteit bij de klant terecht.

Eigenlijk is de kolencentrale zo inefficiënt en daarom vervuilend dat deze al gesloten had moeten zijn. Netto wordt er meer CO2 uitgestoten per opgewekte Megawatt als in nieuwe kolencentrales. Maar daar is iets op verzonnen. Door biomassa bij te stoken zijn er zogenoemde Carbon Credits te verdienen. Omdat bomen CO2 opnemen tijdens het groeien, zou er netto geen CO2 in de atmosfeer komen wanneer bomen als brandstof gebruikt worden.. In Nijmegen wordt 25% van de energie opgewekt met biomassa. De Carbon Credits die hierbij vrij komen hebben momenteel een waarde van zo’n €6,5 miljoen. Daarnaast is onze regering zo aardig om biomassa te sponsoren en een deel van de CO2 kosten van het stoken van kolen te betalen

Momenteel is het economisch gezien het meest rendabel om te investeren in kolen. De fossiele zonne-energie zal dus nog wel een tijdje uit onze lampen stralen.

De tipping point generation met als locatie de Erasmus universiteit beloofde een generatieoverstijgende bijeenkomst te worden waarbij jong en oud samen gingen zoeken naar mogelijke oplossingen voor de acute tipping points. The Tipping Point Generation was georganiseerd door de Young Club of Rome die zich bezig houdt met het co-creeren van een duurzame en eerlijke toekomst voor de mensheid.  

Eenmaal in Rotterdam aangekomen werd inderdaad duidelijk dat het ging om een zeer divers gezelschap mensen van alle leeftijden. Van (oud)topmensen uit het bedrijfsleven, tot zeer ambitieuze en gedreven ondernemers op het gebied van duurzaamheid, tot ons studenten. Het gezelschap was, zoals de organisatie het noemde, inderdaad zeer gemêleerd. 

Kort gezegd zijn tipping points punten van kritische transitie die niet altijd omkeerbaar zijn en zorgen voor een nieuw niveau van stabiliteit. Van de negen belangrijkste mondiale omslagpunten van dit moment zijn de drie belangrijksten: biodiversiteit, water en fosforschaarste. Om die reden waren de workshops van het event gecentreerd rondom deze drie onderwerpen. 

Als deelnemer van de workshop ‘A comprehensice introduction to water footprints’ waren mijn verwachtingen hoog gespannen. Van de ecologische footprint weet ik wel wat af, van de dreigende waterschaarste heb ik ook wel enige kennis, maar van de water footprint had ik eigenlijk nog nooit gehoord. 

Bij binnenkomst werd gelijk door de zeer uitbundige workshop begeleidster gestart met het op gang brengen van ons creatieve proces. Op zich een zeer goed initiatief aangezien wij, doordat we op alfabetische volgorde en op leeftijd moesten gaan staan, gestimuleerd werden om ons uit onze comfort zone te bewegen en kennis te maken met mensen die wij nog niet kenden. Het was alleen beter geweest wanneer het hierbij was gebleven. In plaats daarvan moesten we met gele post-its al onze associaties met water onder woorden proberen te brengen door deze op een kamerbrede strook behang te plakken. Het idee was prima maar het had geen toegevoegde waarde voor het doel van de workshop, eigenlijk deed het eerder afbreuk doordat het veel tijd koste dan dat het wat opleverde. 

Het gevolg was namelijk dat de expert van de waterfootprint tijd te kort kwam voor zijn presentatie en vele vragen van de workshop participanten onbeantwoord bleven over de noodzaak en het doel van de waterfootprint. 

Met behulp van de kennis van de waterfootprint kan het beschikbare water goed beheert kan worden doordat deze de directe en indirecte effecten van water consumptie zichtbaar maakt. Om een voorbeeld te geven: in het hele proces dat voor één kop koffie nodig is, is 140 Liter water nodig en voor een hamburger is dat 2400 L water. 

Wel moet hierbij onderscheid gemaakt worden dat de waterfootprint niet generiek is voor een product, de ene productiewijze van bijvoorbeeld een stuk vlees kan wel minder water verbruiken dan een andere productiewijze. 

Zeer interessant was de opmerking dat een vegetariër weliswaar 2300 L water verbruikt per dag, en een vleeseter 3600 L, dat niet wil zeggen dat de één meer of minder milieubelastend is dan de andere omdat hierbij nog een complex van andere factoren ook een rol spelen. 

Voor optimaal gebruik van de waterfootprint zou het daarom wenselijk kunnen zijn dat deze wordt samengevoegd met de ecologische footprint om van beiden een beter beeld te krijgen. 

De indirecte waterfootprint ligt voor 95% ergens anders – bij transporten, industriële processen, handel etc. De informatie en kennis zijn beschikbaar om de waterfootprint in te gaan zetten voor waterbesparing maar de vraag is nu hoe dit constructief te gaan doen.  

Volgend op de presentatie van de expert werd besloten dat we in groepen uiteen zouden gaan om de vraag “hoe kunnen we binnen nu en één jaar de Nederlandse consument bewust maken van de vijf belangrijkste punten om hun WFP te verlagen?” te beantwoorden. 

Alle groepen hadden punten bedacht die, logischerwijs, allemaal gingen over ‘hoe beïnvloed je het gedrag van de mens’. Een aantal voorbeelden die genoemd werden zijn: 

1.De oudere generatie bedacht de baksteen competitie. Dit houdt in een baksteen in het reservoir van de toilet voor waterbesparing. 

2. De jongere generatie kwam met het idee voor een applicatie voor Ipad en Iphone voor de dagelijkse registratie van de waterconsumptie met daarbij een competitie element. 

3. Twee keer in de week vegetarisch eten met als rolmodel voor promotie van dit principe het koninklijk huis. 

4. Het gedrag van de mens inzichtelijk maken door water te verbinden met andere componenten van duurzaamheid. Hierbij bedrijven ook wijzen op hun verantwoordelijkheden. 

5. Spullen gebruiken tot het einde van de technische levensduur en niet tot het einde van de trend. 

6. Met het besparen van water kunnen credits verdient worden die weer in te ruilen zijn tegen producten, geld of iets dergelijks. 

onderstaand een aantal terugkerende elementen die elke groep eigenlijk wel gebruikte in haar oplossingen om het menselijk gedrag te beïnvloeden: 

• Een competitie element
• Een wiki voor kennis
• Het gebruik van moderne (social) media
• Het gebruik van rolmodellen
• Besparen wordt populair wanneer je inzichtelijk maakt dat het geld scheelt

Wat, als jong en duurzaam werkgroep lid, erg leuk was om te horen was dat mensen kwamen met de tip “plas onder de douche”! Sommigen hadden deze in het nieuws gehoord (!) en anderen in Brazilië waar kinderen een campagne voeren met dit thema om iedereen op die manier water te laten besparen. 

Het was zeer bijzonder om met mensen van zulke diverse achtergronden en leeftijden samen te werken om tot een gemeenschappelijk doel te komen. Je zag heel mooi ontstaan dat de jonge generatie nog vol inspiratie en ideeën zat en de oudere generatie dit met kennis vaak tot wat meer realistischere doelen wist om te vormen. Waarbij de win-win situatie wel duidelijk zichtbaar wordt gemaakt. 

Toch was er een persoon uit mijn workshop die de volgende opmerking maakte die voor mij eigenlijk wel tekenend was voor het samensmelten van verschillende generaties: ‘Eigenlijk zouden we vandaag onze eigen belangen aan de kant moeten zetten om na te denken over een groter belang, daarentegen merk ik dat wij (de oudere generatie) eigenlijk helemaal niet luisteren naar de jongere generatie die wel openstaat voor het nadenken over een groter belang. Wij, als oudere generatie, zijn eigenlijk alleen maar bezig om ons eigen verhaal en ons eigen punt duidelijk te maken. Ik vind het eigenlijk heel erg om te zeggen maar, wat de jongeman naast mij net vertelde, is mij compleet ontgaan. Dit omdat ik alleen bezig was met hoe ik, vanuit mijn belang, mijn eigen visie aan jullie kan vertellen’. 

Realisatie is het begin van verbetering – wellicht heeft het mensen tot nadenken gebracht door met verschillende generaties na te denken over zulke lastige onderwerpen. 

Aan het einde van het event kwam iemand met het blad Vrij Nederland naar voren. Deze bevatte een verzameling van 23 dwarsdenkers. De definitie die Vrij Nederland gaf aan dwarsdenkers was als volgt; mensen die tegen de stroom in durven te roeien met riskante plannen, mensen die vechten voor een ommekeer’. 

Of het event succesvol was of niet hangt van een ieders eigen oordeelvermogen af, maar een ieder heeft op zijn of haar eigen manier in ieder geval geprobeerd om op 28 Januari 2011 een dwarsdenkers te zijn. En nu maar hopen dat alle mooie ideeën een vervolg krijgen, zodat de tipping points geen werkelijkheid gaan worden!